Noes Butter
Het beschadigde paradijs
In de Hof van Eden drentelden zebra’s, pauwen en leeuwinnen rond. Toen ging het mis – iets met een zure appel. Maar beeldend kunstenaar Noes Butter (35) laat zich niet ontmoedigen: ‘I’m a born tryer’ staat op haar atelierraam in De Gruyter Fabriek. Welkom in haar beschadigde paradijs vol half mensen-half dieren.
It’s a long way to artistry. Voordat Noes de docentenopleiding aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht volgde, studeerde ze rechten en filosofie en werkte ze in een vluchtelingenkamp in voormalig Joegoslavië en het Pieter Baan Centrum. Voorlopige eindbestemming: Den Bosch, “een stad die te groot maar ook te klein is om weer snel je koffers te pakken.”
Sinds 2003 maakt Noes naam met grote doeken waarop dierenkoppen met fragiele kinderlijfjes staan. Ze roepen associaties op met fabelwezens uit de mythologie. Maar in het bestiarium van Noes vind je geen centauren, faunen of maticora’s – de mix van mens, leeuw en schorpioen. Dit is het domein van konijnen, herten en honden met breekbare menselijke torso’s, vaak gehuld in minutieus gepenseelde jurkjes of onderbroekjes.
Extra trigger: bij de creaturen staan intrigerende zinnen als ‘I have no roadmap’ en ‘I’m here too’. Noes: “Op het eerste zicht zijn het zachtaardige en grappige beelden, die de kijker tot identificatie verleiden: je wil ertegenaan leunen. Tegelijkertijd misleiden ze en roepen ze spanning op. Want zijn ze wel zo vrolijk? Zo confronteren mijn dier-mensen – stuk voor stuk ‘beautiful losers’ – de kijker met zijn eigen verdriet, melancholie of verlatenheid.”
Sinds 2003 maakt Noes naam met grote doeken waarop dierenkoppen met fragiele kinderlijfjes staan. Ze roepen associaties op met fabelwezens uit de mythologie. Maar in het bestiarium van Noes vind je geen centauren, faunen of maticora’s – de mix van mens, leeuw en schorpioen. Dit is het domein van konijnen, herten en honden met breekbare menselijke torso’s, vaak gehuld in minutieus gepenseelde jurkjes of onderbroekjes.
Extra trigger: bij de creaturen staan intrigerende zinnen als ‘I have no roadmap’ en ‘I’m here too’. Noes: “Op het eerste zicht zijn het zachtaardige en grappige beelden, die de kijker tot identificatie verleiden: je wil ertegenaan leunen. Tegelijkertijd misleiden ze en roepen ze spanning op. Want zijn ze wel zo vrolijk? Zo confronteren mijn dier-mensen – stuk voor stuk ‘beautiful losers’ – de kijker met zijn eigen verdriet, melancholie of verlatenheid.”
Knerpend grind
Ook in haar keramische werk zet Noes de kijker subtiel op het verkeerde been. Zo schilderde ze op de rug van een porseleinen hert – met genummerde hoeven – de leus ‘Belong to the club’. Die zin klinkt uitnodigend, maar knarst en knerpt als grind in de nacht. Noes: “Ik hou ervan als iets verstoort of niet klopt.
Dissonanten maken de wereld gelaagder. Dat geldt voor mensen – eenzaamheid vind ik interessanter dan succes – maar ook voor de keuze om blauwe laarzen onder zwarte kleren te dragen.” Op de wand van haar atelier is een kolossale overschilderde tekst nog nét leesbaar: ‘Do I disappoint you?’ Zelfs dubbeldekkende latex lijkt die zin er niet onder te krijgen. Noes met zachte lach: “Het is de vraag die al mijn werk stelt.”
Dissonanten maken de wereld gelaagder. Dat geldt voor mensen – eenzaamheid vind ik interessanter dan succes – maar ook voor de keuze om blauwe laarzen onder zwarte kleren te dragen.” Op de wand van haar atelier is een kolossale overschilderde tekst nog nét leesbaar: ‘Do I disappoint you?’ Zelfs dubbeldekkende latex lijkt die zin er niet onder te krijgen. Noes met zachte lach: “Het is de vraag die al mijn werk stelt.”
Tekst: Eric Alink


