Update november 2010
De kunst van het afvinken
Stel: je bent nog nooit in Den Bosch geweest – de arme zielen: ze bestaan. Tijd voor een Surprise Tour. Je laat je met een taxi van station Den Bosch afhalen. Op de achterbank krijg je een theedoek voor je ogen geknoopt. Na pakweg acht minuten rijden, mag je uitstappen. Doekie af. Nou, zeg het maar: waar ben je? Bij het Ministerie van Steigerpijpen? Op de Open Dag van Boels Verhuur? Of op de filmset van Earthquake II? Welkom in De Gruyter Fabriek (DGF), die een ingrijpende renovatie ondergaat.
Even terugbladeren in de kalender. Ah, hier. Rood omcirkeld: februari 2010. Het begin van de DGF-renovatie. Inmiddels is de eerste fase vrijwel afgerond en is de tweede fase begonnen. Bij aanbesteding van de tweede ‘etappe’ is opnieuw bouwbedrijf Hurks van der Linden uit Sint-Michielsgestel – op het nippertje – als laagste inschrijver uit de bus gekomen.
Inmiddels is ook de aanbesteding van de E & W-installaties (elektriciteit en werktuigbouw – red.) achter de rug. Van Heeswijk uit Schijndel neemt het E-deel voor zijn rekening, Immens uit Sint-Michielsgestel het W-deel.
Inmiddels is ook de aanbesteding van de E & W-installaties (elektriciteit en werktuigbouw – red.) achter de rug. Van Heeswijk uit Schijndel neemt het E-deel voor zijn rekening, Immens uit Sint-Michielsgestel het W-deel.
Afvinken
Nu fase I vrijwel achter de rug is, kunnen enkele hinderlijke klussen worden afgevinkt, waaronder de gevelrenovatie. Die is uitgevoerd bij gebouw A (oude directiekantoor), de noordzijde van de gebouwen B, C en D (voormalige productiehallen) en delen van de west- en oostzijde van die hallen. Alle gevels zijn gereinigd, waar nodig hersteld.
Indachtig het BNN-programma ‘Nu we er toch zijn’, zijn in fase I veel houten en kunststof kozijnen vervangen door aluminium kozijnen met een ranke profiel- en maatvoering. Ook is dubbel glas geplaatst.
Een huzarenstukje vormt de plaatsing van de nieuwe loopbrug tussen gebouw A en B. Die verbinding loopt enigszins schuin. Haperende waterpas? Nee, tegemoetkoming aan rolstoelhouders. Met het oog op toegankelijkheid voor mindervaliden zijn in gebouw B en C ook liften gesitueerd.
Indachtig het BNN-programma ‘Nu we er toch zijn’, zijn in fase I veel houten en kunststof kozijnen vervangen door aluminium kozijnen met een ranke profiel- en maatvoering. Ook is dubbel glas geplaatst.
Een huzarenstukje vormt de plaatsing van de nieuwe loopbrug tussen gebouw A en B. Die verbinding loopt enigszins schuin. Haperende waterpas? Nee, tegemoetkoming aan rolstoelhouders. Met het oog op toegankelijkheid voor mindervaliden zijn in gebouw B en C ook liften gesitueerd.
Wachtlijst
Kijk, daar links van de bouwkeet. Iemand die zijn timmermanspotlood is verloren. Komt van pas, want op het ‘To Do-lijstje kunnen nog veel meer deelprojecten worden doorgestreept: de vernieuwing van de entrees van de gebouwen B, C en D, de modernisering van de toiletvoorzieningen en de bouw en inrichting van pantry’s met koffievoorziening en zitgelegenheid.
Nog in de maak zijn units van 36 m² tot 1500 m² in gebouw D. Ook komen er bedrijfsruimten onder de wafelvormige sheddaken, waar een belangrijke kandidaat uit ’s-Hertogenbosch zich wil huisvesten. Het is niet de enige speler van naam; in 2011 zullen vermoedelijk twee Bossche IT-bedrijven fysiek samengaan in gebouw D.
Inmiddels telt de wachtlijst voor De Gruyter Fabriek 38 gegadigden. Directeur Clemens Bolhaar van BIM vastgoed: “Enerzijds danken we dat aan de groeiende aantrekkingskracht van het complex. Anderzijds creëren we tijdens de renovatie bewust leegstand. Als het nodig is, bieden we onze ‘zittende’ huurders tijdelijk andere ruimte binnen de DGF aan.
Nog in de maak zijn units van 36 m² tot 1500 m² in gebouw D. Ook komen er bedrijfsruimten onder de wafelvormige sheddaken, waar een belangrijke kandidaat uit ’s-Hertogenbosch zich wil huisvesten. Het is niet de enige speler van naam; in 2011 zullen vermoedelijk twee Bossche IT-bedrijven fysiek samengaan in gebouw D.
Inmiddels telt de wachtlijst voor De Gruyter Fabriek 38 gegadigden. Directeur Clemens Bolhaar van BIM vastgoed: “Enerzijds danken we dat aan de groeiende aantrekkingskracht van het complex. Anderzijds creëren we tijdens de renovatie bewust leegstand. Als het nodig is, bieden we onze ‘zittende’ huurders tijdelijk andere ruimte binnen de DGF aan.
Respect
Die stoelendans is voorlopig nog niet afgelopen, weet Clemens. “De renovatie vergt meer van de gebruikers dan wij ooit durfden in te schatten. Oorzaak? Het is bewerkelijker dan we in redelijkheid kon worden voorzien. Met name in de installatietechniek zijn we op verrassingen gestuit. Oude tekeningen bleken vaak niet te kloppen.”
Een andere kopzorg is het betonskelet, dat tot in de bakstenen gevels doorloopt. Vrijwel alle vloeren zijn aaneengeklonken, waardoor het geluid ver draagt. Geluidsreducerende technieken en materialen zullen uitkomst bieden, maar tot die tijd blijft het behelpen.
“Ja, dat trekken we ons aan. Zo hebben we de bouw deze zomer een keer stilgelegd omdat er enorm veel boorlawaai was. Ik heb er respect voor hoe huurders de ellende tot nu toe gedragen hebben.” In de komende fases wil de BIM nog meer aandacht besteden aan het bestrijden van hinder, zoals geluid, stof en logistiek ongemak.
Een mogelijke troost: het ergste is achter de rug, stelt Clemens. “De afgelopen maanden hebben we het gebouw, inclusief al z’n nukken, tot in de finesses leren kennen. We zullen niet snel meer voor onaangename verrassingen komen te staan. Zoals? De dakranden die als gevolg van betonrot veel slechter bleken dan we dachten. Ze zijn op vele plekken uitgezaagd en vervangen.”
Een andere kopzorg is het betonskelet, dat tot in de bakstenen gevels doorloopt. Vrijwel alle vloeren zijn aaneengeklonken, waardoor het geluid ver draagt. Geluidsreducerende technieken en materialen zullen uitkomst bieden, maar tot die tijd blijft het behelpen.
“Ja, dat trekken we ons aan. Zo hebben we de bouw deze zomer een keer stilgelegd omdat er enorm veel boorlawaai was. Ik heb er respect voor hoe huurders de ellende tot nu toe gedragen hebben.” In de komende fases wil de BIM nog meer aandacht besteden aan het bestrijden van hinder, zoals geluid, stof en logistiek ongemak.
Een mogelijke troost: het ergste is achter de rug, stelt Clemens. “De afgelopen maanden hebben we het gebouw, inclusief al z’n nukken, tot in de finesses leren kennen. We zullen niet snel meer voor onaangename verrassingen komen te staan. Zoals? De dakranden die als gevolg van betonrot veel slechter bleken dan we dachten. Ze zijn op vele plekken uitgezaagd en vervangen.”
Horeca
Een verkenningstocht in en om de fabriek. Tussen de oude productiehallen liggen binnenplaatsen die – deels overkluisd – ooit als opslagruimte dienden. Na renovatie zullen het beschutte ontmoetingsplekken zijn: tuin, rookhoek, horecaplein en keramiekplein. Een deel van de binnenpleinen zal met elkaar verbonden worden. Voor het ontwerp tekent de bekende Bossche tuin- en landschapsarchitect André van den Eerenbeemt.
Aan de voorzijde van gebouw B komt de ingang van het nieuwe grand café annex restaurant-met-open-keuken. In deze accommodatie, die 120 zitplaatsen gaat tellen, kunnen bezoekers loungen, maar ook vergaderen. In tegenspraak met de carnavalshit ‘In de hemel is geen bier’: de tanks komen aan het plafond te hangen.
“Het wordt een levendige plek, maar je kunt er ook rustig een krantje lezen, loungen of in een aparte ruimte vergaderen”, voorspelt Clemens. De ‘buurman’ van de horecavoorziening, een houtverwerkingsbedrijf, is deze zomer naar BIM Centrum de Rietvelden verhuisd. “Spijtig, maar de combinatie van zaagmachines en cappuccino was niet de meest geschikte.”
Aan de voorzijde van gebouw B komt de ingang van het nieuwe grand café annex restaurant-met-open-keuken. In deze accommodatie, die 120 zitplaatsen gaat tellen, kunnen bezoekers loungen, maar ook vergaderen. In tegenspraak met de carnavalshit ‘In de hemel is geen bier’: de tanks komen aan het plafond te hangen.
“Het wordt een levendige plek, maar je kunt er ook rustig een krantje lezen, loungen of in een aparte ruimte vergaderen”, voorspelt Clemens. De ‘buurman’ van de horecavoorziening, een houtverwerkingsbedrijf, is deze zomer naar BIM Centrum de Rietvelden verhuisd. “Spijtig, maar de combinatie van zaagmachines en cappuccino was niet de meest geschikte.”
Ovens
Wie ook is vertrokken, is Henkelman. Het bedrijf is nu op Treurenbrug gevestigd – het nieuwe bedrijventerrein links van het spoor tussen Orthen en de Hedelse brug. De oude ruimte van Henkelman gaat deel uitmaken van het nieuwe keramische centrum in de DGF.
“Onder meer zorgverlener Cello (voor mensen met een verstandelijke beperking – red.) en Stichting WP Keramiek gaan daarin participeren.” Op het wensenlijstje van de BIM staat ook deelname van Cor Unum, het toonaangevend keramisch centrum dat in 2009 zijn deuren moest sluiten.
“De ovens van Cor Unum staan nu te verstoffen bij de Weener Groep. Dat is zonde. Of ze hier weer in gebruik komen? Ik hoop het ‘vurig’, maar ambtelijke besluitvorming is er nog niet.” Wel kan hij volop z’n handen warmen aan de reacties van derden op de renovatie.
“Uit heel Brabant krijgen we lof voor de geweldige ambitie die uit de plannen spreekt. Industrieel erfgoed herbestemmen en voor 17 miljoen euro verbouwen, is niet niks. De respons in de stad zelf? Groot, al weten nog niet alle lokale politici waar De Gruyter Fabriek ligt.”
Eind 2011 kan dat euvel verholpen zijn. Tegen die tijd zullen alle raadsleden de publicatie ontvangen die Frans van Gaal (historicus en lid van Stadspartij Knillis – red.) en Niek van der Donk (huurder van De Gruyter Fabriek) in opdracht van de BIM schrijven over de sociaal-economische rol van De Gruyter Fabriek in verleden en heden. Clemens: “Die rol wás groot, is groot en – afijn, maak zelf maar af.”
“Onder meer zorgverlener Cello (voor mensen met een verstandelijke beperking – red.) en Stichting WP Keramiek gaan daarin participeren.” Op het wensenlijstje van de BIM staat ook deelname van Cor Unum, het toonaangevend keramisch centrum dat in 2009 zijn deuren moest sluiten.
“De ovens van Cor Unum staan nu te verstoffen bij de Weener Groep. Dat is zonde. Of ze hier weer in gebruik komen? Ik hoop het ‘vurig’, maar ambtelijke besluitvorming is er nog niet.” Wel kan hij volop z’n handen warmen aan de reacties van derden op de renovatie.
“Uit heel Brabant krijgen we lof voor de geweldige ambitie die uit de plannen spreekt. Industrieel erfgoed herbestemmen en voor 17 miljoen euro verbouwen, is niet niks. De respons in de stad zelf? Groot, al weten nog niet alle lokale politici waar De Gruyter Fabriek ligt.”
Eind 2011 kan dat euvel verholpen zijn. Tegen die tijd zullen alle raadsleden de publicatie ontvangen die Frans van Gaal (historicus en lid van Stadspartij Knillis – red.) en Niek van der Donk (huurder van De Gruyter Fabriek) in opdracht van de BIM schrijven over de sociaal-economische rol van De Gruyter Fabriek in verleden en heden. Clemens: “Die rol wás groot, is groot en – afijn, maak zelf maar af.”
Tekst: Eric Alink




