Wim Stapper
Het speldje van De Gruyter
Wuppies en voetbalplaatjes. Het zijn armetierige lokkertjes in vergelijking met de zilveren speld die De Gruyter in de jaren zestig liet ontwerpen. Goudsmid Wim Stapper (79) blikt terug.
 |
Vergulde herinneringen
Grootgrutters? Duivels zijn het. Voortdurend spelen ze in op de zeven hoofdzonden: van ‘gula’ (gulzigheid) en ‘acedia’ (gemakzucht) tot ‘superbia’ (ijdelheid) en ‘avaritia’ (hebzucht).
Vooral dat laatste levert extra omzet op – “Mama, kopen we drie kilo zalmfilet, dan krijgen we extra Smurfen.” Ook De Gruyter was kenner van huis-, tuin- en keukenpsychologie. Zo groeide de klandizie na de oorlog mede dankzij het snoepje van de Week, een hebbedingetje voor kinderen.
In de jaren zestig lanceerde het Bossche kruideniersconcern de campagne De Tevreden Klant. Wie veelvuldig winkelde bij ‘Piet de Dief’ – de spotnaam voor De Gruyter – kwam onder condities in aanmerking voor een zilveren speldje. Bedenker van de actie was reclameman Peter van Hees uit Ammerzoden, naar verluidt ook geestelijk vader van de slogan ‘Met Melk Meer Mans’.
Vooral dat laatste levert extra omzet op – “Mama, kopen we drie kilo zalmfilet, dan krijgen we extra Smurfen.” Ook De Gruyter was kenner van huis-, tuin- en keukenpsychologie. Zo groeide de klandizie na de oorlog mede dankzij het snoepje van de Week, een hebbedingetje voor kinderen.
In de jaren zestig lanceerde het Bossche kruideniersconcern de campagne De Tevreden Klant. Wie veelvuldig winkelde bij ‘Piet de Dief’ – de spotnaam voor De Gruyter – kwam onder condities in aanmerking voor een zilveren speldje. Bedenker van de actie was reclameman Peter van Hees uit Ammerzoden, naar verluidt ook geestelijk vader van de slogan ‘Met Melk Meer Mans’.
 |
Mies Bouwman
Van Hees kwam via-via in contact met Wim Stapper. De ex-goudsmid: “Hij legde een ontwerptekening op tafel van een zittend figuurtje in de vorm van een G, met de handen tevreden in elkaar. Of ik dat in zilver kon maken, vroeg ie. Geen probleem. We hadden een juwelierszaak in Berlicum en verstonden ons vak.”
Volgens zijn echtgenote Rens zijn er enkele honderden van gemaakt: “Er zijn er zelfs een aantal verguld (met een laagje goud bedekt – red.). Ik kan me nog herinneren dat Mies Bouwman de speldjes zou uitreiken. Maar of dat ook gebeurd is?”
Ach, speldjes. In de jaren zestig en zeventig waren ze niet aan te slepen, weet de goudsmid. “Ik heb er veel ontworpen en gemaakt. Opdrachtgevers? Van mijn favoriete voetbalclub Ajax en platenmaatschappij CBS tot aan harmonie Tot Ons Genoegen.” En in de categorie goudomrande herinneringen: “Ik heb ook een speldje gemaakt dat prins Bernhard in 1969 aan 150 Airborne-strijders heeft uitgereikt ter gelegenheid van 25 jaar Veghelse bevrijding.”
Een kapitaal kostten die speldjes niet, weet Stapper. “De goudprijs was rond de 3.600 gulden per kilo. Nu de olieprijs zakt, stijgt die van goud. Huidige kiloprijs: 26.000 euro. Of ik nog in het vak zit? Nee, zo’n twintig jaar geleden hebben we de deuren gesloten. Ik was bijna zestig. Bovendien werd het link. Vuurgevaarlijke figuren, overvallen, een greep in de etalage – dat soort werk.”
Volgens zijn echtgenote Rens zijn er enkele honderden van gemaakt: “Er zijn er zelfs een aantal verguld (met een laagje goud bedekt – red.). Ik kan me nog herinneren dat Mies Bouwman de speldjes zou uitreiken. Maar of dat ook gebeurd is?”
Ach, speldjes. In de jaren zestig en zeventig waren ze niet aan te slepen, weet de goudsmid. “Ik heb er veel ontworpen en gemaakt. Opdrachtgevers? Van mijn favoriete voetbalclub Ajax en platenmaatschappij CBS tot aan harmonie Tot Ons Genoegen.” En in de categorie goudomrande herinneringen: “Ik heb ook een speldje gemaakt dat prins Bernhard in 1969 aan 150 Airborne-strijders heeft uitgereikt ter gelegenheid van 25 jaar Veghelse bevrijding.”
Een kapitaal kostten die speldjes niet, weet Stapper. “De goudprijs was rond de 3.600 gulden per kilo. Nu de olieprijs zakt, stijgt die van goud. Huidige kiloprijs: 26.000 euro. Of ik nog in het vak zit? Nee, zo’n twintig jaar geleden hebben we de deuren gesloten. Ik was bijna zestig. Bovendien werd het link. Vuurgevaarlijke figuren, overvallen, een greep in de etalage – dat soort werk.”
Weemoed
Verontwaardigd: “Jôh, van kindsaf!” De slotvraag was: kenden ze De Gruyter al van vóór het speldje? Wim, die in de Ferdinand Bolstraat in Amsterdam woonde, herinnert zich de koffie- en cacaolucht van het De Gruyter-filiaal om de hoek. En zijn vrouw memoreert de koeriers van De Gruyter die het boodschappenboekje kwamen halen en de bestelling in lichtblauwe plastic manden bezorgden.”
Anno 2010 halen ze hun boodschappen bij de Jumbo en de Lidl. Niet duur. Maar karaktervol? Met 14-karaats weemoed: “Nee, daar krijg je geen speldje.”
Anno 2010 halen ze hun boodschappen bij de Jumbo en de Lidl. Niet duur. Maar karaktervol? Met 14-karaats weemoed: “Nee, daar krijg je geen speldje.”
Tekst: Eric Alink
